Op grond van artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek is de werkgever – als uitgangspunt – aansprakelijk voor de schade die een werknemer lijdt tijdens zijn werkzaamheden.

Vervolgens is in lid 4 van dit artikel geregeld dat “hij die in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf arbeid laat verrichten door een persoon met wie hij geen arbeidsovereenkomst heeft” op dezelfde wijze aansprakelijk is voor de schade die deze persoon in de uitoefening van zijn werkzaamheden lijdt.

De Hoge Raad heeft op 23 maart jl. geoordeeld over een situatie waarbij een ZZP-er was ingehuurd door een bedrijf dat zich bezighield met de verwerking van resthout. Deze ZZP-er overkwam een ernstig ongeval tijdens zijn werkzaamheden. De ZZP-er kon geen beroep doen op een arbeidsongeschiktheidsverzekering, omdat hij die niet had afgesloten. De Hoge Raad was van mening dat artikel 7:658 lid 4 BW van toepassing is indien de persoon die buiten dienstbetrekking werkzaamheden verricht voor de zorg in verband met zijn veiligheid afhankelijk is van degene voor wie hij de werkzaamheden verricht. Er dient te worden gekeken naar de omstandigheden van het geval, waarbij onder meer van belang zijn de feitelijke verhouding tussen betrokkenen en de aard van de verrichte werkzaamheden. Bovendien is de mate waarin de “werkgever” invloed heeft op de werkomstandigheden en op de veiligheidsrisico’s ook van belang bij voornoemde beoordeling, aldus de Hoge Raad.

Volgens de Hoge Raad is er op grond van lid 4 sprake van werkzaamheden “in de uitoefening van beroep of bedrijf” indien de werkzaamheden, gelet op de wijze waarop een onderneming invulling geeft aan haar bedrijf, feitelijk tot haar bedrijfsuitoefening behoren.

Bent u nu aansprakelijk voor schade van iedere ZZP-er?

Van belang is:
- of bepaalde werkzaamheden onder de reikwijdte van artikel 7:658 lid 4 BW vallen is afhankelijk van de wijze waarop deze worden ingevuld;
- het kan alleen gaan om werkzaamheden die behoren tot de werkzaamheden van de werkgever cq opdrachtgever zelf (als bijvoorbeeld een zelfstandig glazenwasser de ramen van een restaurant wast geldt de zorgplicht en aansprakelijkheid van artikel 7:658 BW niet).

Kortom: onder bepaalde omstandigheden kan een ZZP-er met succes een beroep doen op de werkgeversaansprakelijkheid van artikel 7:658 lid 4 BW. U heeft dus niet alleen een zorgplicht voor werknemers, maar in sommige gevallen ook ten opzichte van ZZP-ers en andere zelfstandigen.

En de Arbowet dan?

De hiervoor omschreven ruime zorgplicht sluit aan bij de plicht die de werkgever heeft – en al had – op grond van de Arbeidsomstandighedenwet. Op grond van die wet bestaat geen materieel onderscheid tussen “echte” werknemers en anderen die werkzaamheden verrichten voor het bedrijf.

En tot slot nog een tip: kijk uw verzekeringspolis nog eens na!

17 april 2012, Erwin van Os